The House That Jack Built_მისტერ დახვეწილობა, ჯეკი ♥‿♥

კანში საერთაშორისო კინოფესტივალზე დანიელმა რეჟისორმა , ლარს ფონ ტრიერმა ახალი ფსიქოლოგიური თრილერით კიდევ ერთხელ მიიქცია კრიტიკოსთა ყურადღება. ჯერ კიდევ მაშინ როდესაც ფილმის მხოლოდ იდეა არსებობა ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ ფილმი რეჟისორის ყველაზე სასტიკი და ძალადობრივი ნამუშევარი იქნებოდა.

რეჟისორს სჭირდებოდა კანის ფესტივალზე 7 წლიანი აკრძალვის შემდეგ “ხმამაღალი ” დაბრუნება და ვფიქრობ მან ეს სრულყოფილად მოახერხა. ყველაზე თამამი, ირონიული, რელიგიური თუ შემოქმედებითი ქვეტექსტების დახმარებით ფილმი გვიყვება ამბავს, რომლის საზღვარი ადამიანურ სისასტიკესა და ხელოვნების ფეტიშიზმს შორის გადის.

BeFunky-collage (13)

ფილმის სიუჟეტი 70-იანი წლების ამერიკაში ვითარდება და მაღალი ინტელექტის მქონე სერიული მკვლელის, სახელად ჯეკის ისტორიას გვიყვება. მაყურებელი 12 წლის განმავლობაში ჩადენილი მკვლელობების მიხედვით აკვირდება მის სერიულ მკვლელად ჩამოყალიბების პროცესს. მისი ავადმყოფობის , დაბრკოლებების თუ წინააღმდეგობების კვალდაკვალ ფილმი ძალიან მძიმე, სასტიკ და დრამატულ ისტორიას გვიყვება.

ჩემი ახალი ფილმის მთავარი იდეა ისაა, რომ ცხოვრება აზრისგან დაცლილი და სასტიკია, რასაც ჰომო ტრამპუსის, ვირთხების მეფის აღზევებაც ამტკიცებს”_ განაცხადა რეჟისორმა , რომელიც ღიად აფიქსირებდა  ფილმის შექმნის დროს “შთაგონების წყაროდ” დონალდ ტრამპის არსებობას.

BeFunky-collage (6)ფილმი  “სახლი, რომელიც ჯეკმა ააშენა” დაყოფილია 5 ინციდენტად, რადგან სწორედ ხუთმა ერთმანეთისაგან რადიკალურად განსხვავებულმა მსხვერპლმა, სხვადასხვა პერიოდში ჯეკის ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპზე, მასზე ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა და შეცვალა მისი პიროვნული დამოკიდებულება, შეხედულებები და ავადმყოფობის მიმართ მდგრადობა . თითეულმა ინციდენტმა რადიკალური გარდატეხა მოახდინა ჯეკის პიროვნებაში. რეჟისორი თავდაპირველად გვიხატავს კლასიკური სერიული მკვლელის სახეს, მაგრამ ის ფილმის მიმდინარეობის დროს გვიჩვენებს მის განვითარებას, გვანახებს ჯეკის უცნობ, დაფარულ შესაძლებლობებს და გვაჩვენებს სერიული მკვლელის ცვლილებების ძალიან გრძელ გზას.

პირველი ინციდენტი – მოსაბეზრებელი , აუტანელი მხვერპლი, რომელიც იქცა ყველაფრის საწყისად. მან მოახერხა ჯეკში მკვლელის გაღვიძება, როდესაც მას სუსტი არსება უწოდა.

BeFunky-collage (7)

მეორე ინციდენტი – ფულის მოყვარული მარტოსული მხვერპლი. ჯეკის, როგორც სერიული მკვლელის კლასიკური სახეს ვეცნობით. ჩვენ ვიგებთ, რომ მას სისუფთავის მიმართ აკვიატებული დამოკიდებულება აქვს და იტანჯება ობსესიურ-კომპულსური აშლილობით.   ამ ინციდენტის დროს ის არაორგანიზებულია , მცირე სიბრალულსაც კი გამოხატავს მსხვერპლის მიმართ.

BeFunky-collage (9)მესამე ინციდენტი – ფოტო ობიექტივში მოქცეული ორი მსხვერპლი.  ჯეკის პიროვნული განითარების ახალი ეტაპი, როდესაც ის იწყებს მხვერპლებზე ფოტოების გადაღებას  განხვავებული რაკურსით. ჩვენ ვიგებთ, რომ სერიულ მკვლელს აქვს “ჰობი-ფოტოების გადაღება”, მხოლოდ იმიტომ, რომ პატარაობიდანვე მოსწონდა  ფოტოაპარატში დანახული სინათლის უკან მყოფი სიბნელე , რომელიც კარგად ჩანდა ფოტო ნეგატივში.

“მე ფოტოზე მეტად ვაფასებ მის ნეგატიურ ასლს, მაშინ როდესაცპატარა ვიყავი სწორედ ფოტოაპარატის ნეგატივში დავინახე სინათლის ნამდვილი სახე, ნამდვილი სიბნალე საიდანაც მხედავდი მუქ ფერს ..იგულისხმება დემონი.”

BeFunky-collage (8)მეოთხე ინციდენტი – მარტივი მხვერპლი და მისტერ დახვეწილობა.  ჯეკი იკვლევს რომანტიზმს და ყველაზე მარტივ ადამიანთან ცდილობს გაარკვიოს თუ ვინ არის სინამდვილეში არქიტექტორი თუ ინჟინერი ?… “მარტივი” ქალის სახის ჩვენებით და მასთან ჯეკის დამოკიდებულებით რეჟისორი ცდილობს გვანახოს მკვლელის განსხვავეული სახე , რომელიც პირველად სვავს კითხვებს და ღიად გამოხატავს გრძნობებს , რომელიც თითქოს აქამდე დაფარული, სადღაც მიძინებული იყო…

-კაცი ყოველთვის დანმაშავეა, ქალი ყოველთვის მხვერპლი_ამ ფრაზით თითქოს თავს იმართლებს, რომ მისი მიდრეკილება მკვლელობის მიმართ თავიდანვე  გენეტიკურ კოდში იყო  ჩაწერილი და დამნაშავის ბუნება სამყაროს ბალანს ემორჩილება.

BeFunky-collage (10)ყველა ინციდენტი გამოირჩევა მისი პირადი ხასიათით. თითეული მათგანი მნიშვნელოვან და დასამახსოვრებელ ნაწილად იქცა ჯეკის ცხოვრებაში,  შეიძლება ითქვას ამ ხუთმა ინციდენტმა მისი პიროვნება დაბადა , განავითარა და მოკლა.   ჯეკი რაღაც პრინციპით ირჩევს მათ და ესაუბრება “ხმად” წოდებულ ვერჯს.  ადამიანს , რომელსაც თავიდან ვერ ვხედავთ და ის თითქოს ჩვენი პოზიციიდან ელაპარაკება ჯეკს , მის საქციელს უარყოფს , განიკითხავს და ზიზღსაც კი გამოხატავს სერიული მკვლელის მიმართ.

ჯეკის საუბრები ვერჯთან შეიძლება შევაფასოთ, როგორც  მაღალი ინტელექტის მქონე ორი მოაზროვნე ადამიანის საუბარი ხელოვნებაზე, ბუნებასა თუ ეთიკის შესახებ, რომელსაც საფუძლად ადამიანების მკვლელობები უდევს.  ვერჯი არის სინდისის “ხმა”, რომელიც ჯეკის  ქმედებების ლოგიკას, ზნეობას და მნიშვენელობას განიხილავს. რეჟისორი არ ერიდება რეალური ხელოვნების ნიმუშების , ისტორიული ჩანაწერების , კადრების გამოყენებას ფილმში და ამ ფორმით ის ფილმს უფრო რეალურ სახეს აძლევს.

BeFunky-collage (12)გრძნობდა თუ არა სინდის და ტკივილს ჯეკი ? დიახ, მიუხედავად იმასა, რომ მას არ შეეძლო თანაგრძნობის გამოხატვა და ყოველდღიურად  სარკეში ვარჯიშობდა და სწავლობდა ისეთი გრძნობების გამოხატვას, როგორიცაა სიყვარული, სევდა, გაბრაზება და წყენა,  რეჟისორმა მაინც მოახერხა ჩვენთვის ეჩვენებინა, რომ ჯეკსაც ჰქონდა მისი ფასეულობები და სადღაც დაფარული ტკივილის გრძნობა, რომელსაც სამწუხაროდ ვერ უმკლავდებოდა და საშველად ისევ მკვლელობის გზას ირჩევდა .

…წარმოიდგინე ადამიანი, რომელიც ლამპიონით განათებულ ბნელ ქუჩაზე მიდის, მე ყოველდღე გავდივარ ამ გზას მკვლელობიდან მკვლელობამდე. გზის დასაწყისში, როდესაც ვკლავ მე სიამოვნებას განვიცდი. თუმცა ნელ-ნელა ვკარგავ სიამოვნების შეგრძნებას, როგორც თითეული ნაბიჯის შემდეგ სუსტდება უკან მომავალი ადამიანის ჩრდილი ლამპიონით განათებულ გზაზე. მისი კლებით იზრდება  წინ არსებული ჩრდილი, ამ დროს ტკივილი უფრო მატულობს. როგორც ლამპიონის ქვეშ არ არსებობს ჩრდილი, ისევე ქრება სიამოვნების შეგრძნებაც და ამ დროს აუტანელ ტკივილს განვიცდი. ლამპიონის ქვეშ ადამიანი დიდი ხნით ვერ გაჩერდება და მეც ვიწყებ ისევ ყველაფერს თავიდან  ახალ მსხვერპლით_მისტერ დახვეწილობა, ჯეკი.

BeFunky-collage (11)

 

Advertisements

BIAFF 13 ფილმი!

BIAFF 13! ანუ 13 ფილმი, რომელსაც დიდი ინტერესით ველოდები ბათუმის საავტორო კინოფესტივალზე. წელს ფესტივალმა კინომოყვარულების გემოვნებაზე მაქსიმალურად იზრუნა და შეარჩია საუკეთესო ფილმები სხვადასხვა სექციებიდან. რჩეული ფილმები, რომლებმაც კანის და სარევოს კინოფესტივალზე უკვე მიიქციეს ყურადღება, აღაშფოთეს, დააფიქრეს მაყურებელი და “ხმამაღალი” კადრებით გამოიწვიეს მათში ემოციების მთელი კასკადი : სიცილი, ცრემლი, სიხარული, სევდა, აგრესია და სიბრაზეც კი. მაშ ასე ჩემი საუკეთესო ცამეტეული შემდგენაირად გამოიყურება: ( ვიმედოვნებ აპოლოს დიდ ეკრანზე უმრავლესობის ნახვას მოვახარეხებ. )

„ადამიანი, სივრცე, დრო და ადამიანი“, კიმ კი დუკი, სამხრეთ კორეა, 2018; 122 წთ.

სამხრეთ კორეელი რეჟისორის 2018 წელს გადაღებული სურათი სხვადასხვა ასაკისა და წარმოშობის ადამიანებზე მოგვითხრობს, რომლეთა გზები სამხდრო გემზე იკვეთება. მოგზაურობის დროს ჩვენ ვხედავთ  ძალადობას, სისასტიკეს, ადამიანური ბუნების საზღვრებს და ამაზრზენი რეალობის წინაშე მარტო ვრჩებით.   კიმ კი დუკის კიდევ ერთი თამამი ფილმი, ღიად საუბრობს სამყაროში არსებულ პრობლემებზე თუ გამეფებულ ძალადობაზე. ის კიდევ ერთხელ ცდილობს ფილმის დახმარებით საზოგადოების გამოღვიძებას.

BeFunky-collage (14).jpg

„ალმოდებული“, ლი ჩანგ-დონგი, სამხრეთ კორეა, 2018, 148 წთ.

სამხრეთ კორეელი რეჟისორის სურათი ჰარუკი მურაკამის მოთხრობის თავისუფალი ეკრანიზაციაა. ფილმმა 2018 წელს კანის კინოფესტივალზე კინოკრიტიკოსების [FIPRESCI] პრიზი დაიმსახურა.

BeFunky-collage (15)

„სახლი, რომელიც ჯეკმა ააშენა“, ლარს ფონ ტრიერი, დანია/შვედეთი/საფრანგეთი/გერმანია, 2018; 155 წთ.

ფილმის სიუჟეტი 70-იანი წლების ამერიკაში ვითარდება და მაღალინტელექტუალური მანიაკი მკვლელის, სახელად ჯეკის ისტორიას გვიყვება. ფილმში მთავარ როლს ოსკარის ნომინანტი მეტ დილონი ასრულებს, მის გარდა ასევე მონაწილეობენ: უმა თურმანი, ბრუნო განცი და რაილი კიო. რეჟისორის თქმით, ფილმის შექმნის დროს მისი “შთაგონების წყარო” დონალდ ტრამპი გახდა. ფილმში ვხედავთ სისასტიკის სხვადასხვა ფორმას, მკვლელის პოზიციიდან ვუყურებთ ამბის განითარებას და მასთან ერთად განვიხილავთ ხელოვნებას, სამყაროში არსებული პრობლემებს და ვეძებთ ლოგიკას მკვლელობების გასამართლებლად.

BeFunky-collage (16)

„ყველამ იცის“, ასგარ ფარჰადი, ესპანეთი/საფრანგეთი/იტალია, 132 წთ.

კანის კინოფესტივალი ოსკაროსანი ირანელი რეჟისორის ასგარ ფარჰადის ფსიქოლოგიური ტრილერის „ყველამ იცის“ ჩვენებით გაიხსნა, რომელშიც მთავარ როლებს პენელოპა კრუსი და ხავიერ ბარდემი არსულებენ. ფილმში ისტორია იწყება მაშინ  როდესაც ბუენოს-აირესში მცხოვრები ესპანელი ქალი მადრიდთან ახლოს, მშობლიურ ქალაქში ჩადის, დის ქორწილში. ეს მოგზაურობა საიდუმლოებებს ხდის ფარდას.

BeFunky-collage (17).jpg„ცივი ომი“, პაველ პავლიკოვსკი, პოლონეთი/საფრანგეთი/დიდი ბრიტანეთი, 2018; 88 წთ.

სიყვარულის ისტორია, რომელიც 50-იან წლებში, ცივი ომის ფონზე ვითარდება. ფილმი რეჟისორმა თავის მშობლებს მიუძღვნა. 2018 წელს, კანის კინოფესტივალზე, პავლიკოვსკი ამ ფილმისთვის საუკეთესო რეჟისორად დაასახელეს.

“იმ ეპოქაში, სადაცცივი ომის” მოქმედება ვითარდება, ყველაფერი შედარებით მარტივი იყო და ხალხს გასართობიც ბევრად ნაკლები ჰქონდა. მაშინდელი ადამიანი უფრო ღრმა იყო, – სხვა რა გზა ჰქონდათ, სხვანაირად თავს ვერ გაირთობდნენ. სტალინის ეპოქის მიმართ ნოსტალგიურად განწყობილი ნამდვილად არ ვარ, ეს უფრო ჩემი სენტიმენტალური მოგზაურობაა წარსულში. როდესაც ფილმისთვის ხმებს და კადრებს ეძებ, პირველ რიგში, ყველაფერი მაინც მოგონებებიდან და წარსულიდან ტივტივდება.”

BeFunky-collage (18)

მარცვალი, სემიჰ კაპლანოღლუ, თურქეთი/გერმანია/საფრანგეთი/ყატარი, 2017; 123 წთ.

ახლო მომავალში მომხდარი, უეცარი კლიმატური ცვლილება დედამიწაზე სიცოცხლეს არღვევს. ამ სამყაროში, სადაც საზღვრები ხელახლაა გავლებული, მიგრანტები განსაზღვრულ ტერიტორიებზე გროვდებიან და მაგნიტური ფარებით დაცულ ქალაქში შესვლას ელოდებიან.

BeFunky-collage (19)

პანიკური შეტევა, პაველ მასლონა, პოლონეთი, 2018; 100 წთ.

შავი იუმორით შემკულ, სადებიუტო ნაშრომში, ნიჭიერმა რეჟისორმა პაველ მასლონამ ამომწურავად უპასუხა შეკითხვას იმის თაობაზე, თუ რამდენად შეიძლება, პანიკური შეტევა კინოენაზე ითარგმნოს. თანამედროვე ვარშავაში მცხოვრები რამდენიმე უიღბლოს ცხოვრების დრამატული ეპიზოდები ახლებური სიხალისითა და ტრაგედიისა და კომიკურობის შერწყმის უნიკალური მეთოდითაა წარმოდგენილი.

ჰორიზონტი, თინათინ ყაჯრიშვილი, საქართველო/შვედეთი, 2018; 105 წთ.

გიორგის ცხოვრებაში რადიკალური ცვლილება ხდება. ქალაქი, ხელოვნება, მისი ჩვეული, შუა კლასის არსებობა და ანასთან ქორწინება წარსულში დარჩა. ახლა მარტოა. გიორგი პატარა, უკაცრიელ კუნძულზე, ზღვისპირა ქოხში, იზოლაციაში ცხოვრებას იწყებს. არასტუმართმოყვარე გარემოში, სულ რამდენიმე უცხო ადამიანის გარემოცვაში, მოშენებულ ქათმებსა და იხვებზე ნადირობას შორის, ცხოვრების ხელახლა აწყობას ცდილობს.  თუმცა გიორგის ჭრილობები ღრმაა და ბედნიერი წარსულის აჩრდილები  არ ასვენებს.

BeFunky-collage (20)

შეხტომა, ივან ტვერდოვსკი, რუსეთი/ლიტვა/ირლანდია/საფრანგეთი, 2018; 90 წთ.

ფილმი „შეხტომა“ მოგვითხრობს ბიჭზე, რომელიც იშვიათი დაავადებით არის ავად და მთელი ცხოვრება ინტერნატში გაატარა. მოულოდნელად ის დედას სახლში მიჰყავს. მოსკოვში კი თავისდაუნებურად ორგანიზებული დანაშაულებრივი ჯგუფის ცენტრად იქცევა. ფილმში როლებს ასრულებენ დენის ვლასენკო, ანა სლიუ, დანილ სტეკლოვი, მაქსიმ ვიტორგანი, პაველ ჩინარიოვი, ვილმა კუტავიჩუტე და ალექსანდრა ურსულიაკი.

BeFunky-collage (25)

სტიქსი, ვოლფგანგ ფიშერი, გერმანია/ავსტრია, 2018; 90 წთ

„სტიქსი“  საზღვაო მოგზაურობის დროს თავისი სამყაროსგან მოწყვეტილი, ძლიერი ქალის გარდაქმნის შესახებ მოგვითხრობს, როდესაც ის ერთადერთი ადამიანი ხდება, რომელიც ზღვაში აღმოჩენილი დევნილების ჯგუფის დახმარებას ცდილობს. იქ საკუთარი მნიშვნელობისა და კულტურულ გარემოში არსებული თანაგრძნობის ზღვარს ეცნობა.  ერთი კოშმარიდან მეორეში უსუსურად გადადის და ბოლოს იძულებულია, აღიაროს, რომ ცხოვრების სისასტიკეს ვერაფრით დაუპირისპირდება. მხოლოდ ბედის იმედად რჩება.

BeFunky-collage (22)

დონბასი, სერგეი ლოზნიცა, გერმანია/უკრაინა/საფრანგეთი/ჰოლანდია/რუმინეთი, 2018; 110 წთ

აღმოსავლეთ უკრაინის რესპუბლიკის სპექტრული არსებობის მწვავე ფრაგმენტები სამართლისა და უსამართლობის, ფანტაზიისა და რეალობის, ოცნებებისა და კოშმარების ზღვარზე გადის. მხატვრულად შეკრული, დოკუმენტური მასალები დღევანდელი მედიის გამოსახულებათა ფსევდორეალურობაში ფაქტისა და მონაგონის ერთმანეთში არევის შემზარავ მტკიცებულებას წარმოგვიდგენს.

BeFunky-collage (24).jpg

ბედნიერი ლაზარე, ალიჩე რორვახერი, იტალია/შვეიცარია/საფრანგეთი/გერმანია, 2018; 122 წთ.

ფილმი მოგვითხრობს ლაზაროსა და ტანკრედის შეხვედრის შესახებ. ლაზარო ახალგაზრდა, იმდენად კეთილი გლეხია, რომ ხშირად სულელადაც აღიქვამენ, ტანკრედი კი წარმოსახვის უნარით დაწყევლილი, ახალგაზრდა დიდგვაროვანია. მათ იზოლირებულ სოფელ ინვიოლატაში საშინელი მარკეზა ალფონსინა დე ლუნაა გაბატონებული – სიგარეტების დედოფალი. ერთგული კავშირი მყარდება, როცა ტანკრედი ლაზაროს საკუთარი გატაცების ინსცენირებაში დახმარებას სთხოვს. ეს უჩვეულო და წარმოუდგენელი კავშირი ლაზაროსთვისაც გამაოგნებელია. იმდენად ძვირფასი მეგობრობა ყალიბდება, რომ ლაზარო ტანკრედის ძიებაში დროში მოგზაურობას იწყებს. დიდ ქალაქში პირველად მოხვედრილი ლაზარო თანამედროვე სამყაროში ჩაკარგული, წარსულის ფრაგმენტივითაა.

BeFunky-collage (21)

 

თარჯიმანი, მარტინ სულიკი, სლოვაკეთი/ჩეხეთი/ავსტრია, 2018; 113 წთ.

80 წლის სლოვაკი კაცი, სახელად ალი (ერჟი მენცელი), ვენაში მიდის, სადაც მისი მშობლების სიკვდილზე პასუხისმგებელ, შუცშტაფელის ყოფილ ოფიცერს უნდა შეხვდეს. თუმცა, დამნაშავის მაგივრად, მის 70 წლის შვილ გეორგს (პეტერ სიმონიშეკი) პოულობს, რომელმაც მამის წარსული დიდი ხნის წინ დაგმო.  გაურკვეველი მიზეზის გამო, ურთიერთსაწინააღმდეგო ადამიანები ერთმანეთს იზიდავენ. გეორგი ალით ინტერესდება და წყვილი,  ომის დროინდელი ტრაგედიის გამოსაკვლვეად, სლოვაკეთში მოგზაურობას იწყებს. ასკეტურ ალისა და  ცხოვრების მოყვარულ გეორგს შორის არსებული, კომიკური შეუსაბამობის მიღმა ანგარიშსწორების აუცილებლობა ბუდობს: ბნელი წარსულის ბოლომდე დავიწყება შეუძლებელია. მეორე მსოფლიო ომის მოვლენების თემაზე სახიფათო რევიზიონიზმის ეპოქაში კინოშემქმნელები ინდივიდებსა და ერებს შორის დიალოგის განკურნებით ეფექტებს ხაზს უსვამენ.

BeFunky-collage (23)