Buğday_გენეტიკური ქაოსი

ბათუმის კინოფესტივალის მხატვრული ფილმების საკონკურსო სექციის ფილმის “მარცვალი ” პრემიერა სარაევოს კინოფესტივალზე შედგა. ის თურქი კინორეჟისორის სემიჰ კაპლანოღლუს ბოლო ნამუშევარია და ისეთ გლობალურ თემებს ეხება, რომელიც დღესდღეობით ყველაზე აქტუალური და პრობლემატურია.

23098992_190202921524729_257585509616844800_n

სემიჰ კაპლანოღლუ თურქეთში ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული სცენარისტი, რეჟისორი და პროდიუსერია, რომელსაც არაერთი მნიშვნელოვანი, ეროვნული თუ საერთაშორისო ჯილდო აქვს მიღებული.

მისი უახლესი ფილმი “მარცვალი ” ჭეშმარიტი სამეცნიერო დრამაა, რომელიც აპოკალიფსურ მომავალში გვამოგზაურებს , სადაც გამეფებულია გვალვა, შიმშილი და  ლტოლვილთა კრიზისი. ფილმი გვიყვება ამბავს პლანეტის შესაძლო განადგურების შესახებ, რომელიც კულტურების გენეტიკური მოდიფიკაციით, ადამიანის ქედმაღლობით და მათ მიერ ბუნებაში ხელოვნური ჩარევითაა გამოწვეული.

სარაევოს კინოფესტივალზე რეჟისორმა ისაუბრა ფილმის და მისი გადაღების იდეის გაჩენის შესახებ…

“თაფლის” ( ფილმი, რომლისთვისაც რეჟისორმა ოქროს დათვი მოიპოვა ბერლინის კინოფესტივალზე 2010 წელს ) დასრულების შემდეგ, მე მქონდა საშუალება მემოგზაურა სხვადასხვა ქვეყნებში მსოფლიოს გარშემო.  ამ პერიოდში ერთადერთ ჭეშმარიტებას მივხდი, რომ არ არსებობს  განსხვავება იმ  ტრადიციულად წოდებულ განვითარებულ ქვეყნებსა და იმ ქვეყნებს შორის, რომელსაც ყველაზე ღარიბად და “განუვითარებლად ” მოვიხსენიებთ.

ადამიანი არის  იგივე როგორიც ის იყო  წარსულში, როგორც  არის  ის დღეს და იქნება მომავალში. უფრო მეტი ცოდნა,  ტექნოლოგიური მიღწევები, ან უფრო კომფორტული ცხოვრების მოპოვების უნარი არ გვაძლევს უფლებას ვიგრძნოთ თავი სხვებზე მეტად. ქედმაღლობა, ეგოტიზმი ან ამბიცია ყოველთვის  ერთი და იგივეა, ყველგან და ყოველ ეპოქაში. ჰაჯის პერიოდში მექაში მცხოვრები ადამიანები ვნახე , ისინი იქ მთელი მსოფლიოს, ყველა კუთხიდან მოდიოდნენ, რომ წმინდა მღვდელმსახურება შეესრულებინათ. მე ვნახე  ასობით ათასი მომლოცველი : მდიდარიც, ღარიბიც, განსხვავებული   ეთნიკური ჯგუფისა თუ რასის წარმომადგენელი. ისინი ერთნაირად ცდილობდნენ პირისპირ შეხვედრას საკუთარ სისუსტეებთან, ცოდვებთან და მათ გამოსყიდვას.  სწორედ ამ დროს გაჩნდა ფილმის შექმნის იდეაც.

ეროლის [მთავარი გმირი] ამბავი ეხება საკუთარ ეგოსთან მის შეხვედრას  და ვარაუდებს, რომელსაც დასჭირდა ჭეშმარიტების ცოდნა. ასე იწყება მოგზაურობა  დაბრკოლებად ქცეულ, საშიშ მიწაზე.    ის იძულებულია გაიაროს ყველა ის დაბრკოლება, რომელსაც აქ დარჩენილი ადამიანები ყოველდღიურად ებრძვიან. ეს არის  გვალვა, შიმშილობა, ლტოლვილად ცხოვრება, გენეტიკური ცვლილებებით გამოწვეული ბუნებრივი მოვლენები .

 

BeFunky Collage

ჩემი აზრით  ფილმი არის რეჟისორის  მცდელობა მაყურებელს დაანახოს იმ პრობლემების არსებობა,  რომელთა შესახებაც ჩვენ  წარმოდგენაც კი არ გვაქვთ თუმცა ეს იმას საერთოდ არ ნიშნავს, რომ ის მომავალში არ გაიზრდება და კატასტროფულ ფორმას არ მიიღებს.

ფილმი მაქსიმალურად ცდილობს ჩვენც მის ნაწილად გვაქციოს. რამდენიმე გაყინული კადრი, მსახიობის მზერა პირდაპირ კამერისკენ იმ შეგრძნებით თითქოს ის პირდაპირ მაყურებელსკენ იყურება, შავ-თეთრი კადრები და ხმაური, რომელიც სიცივის შეგრძნებას ტოვებს ნამდვილად ახერხებს მოახდინოს გავლენა მაყურებელზე. ზოგისთვის ალბათ მოსაწყენი მაგრამ ჩემთვის საინტერესო მეთოდია, რომელსაც დღეს არაერთი თანამედროვე რეჟისორი იყენებს .

ფილმში ვაწყდებით ბევრ ღია მესიჯს, რომელთა დახმარებით რეჟისორი ცდილობს ჩვენთან საუბარს და დაფიქრებას იმ თემებზე, რომელიც თითქოს ყველას გვაწუხებს მაგრამ რეალურად არავის გვაინტერესებს .

.. როდესაც ბუნების შეცვლას ვცდილობთ , ვერ ვხვდებით რომ საკუთარ თავს ვაზიანებთ..

…სამყარო ერთი ცოცხალი ორგანიზმია და მეც ამ ორგანიზმის ნაწილი ვარ …

…ჩვენ ყოველთვის სიზმარში ვართ , რომ მოვკვდებით მხოლოდ მერე გავიღვიძებთ… _პროფესირ ჯემილ აკმანის სიტყვებით გადმოცემული რეჟისორის სათქმელი …

at75ilFPjEWqzEmHja3A0A

მაშინ როდესაც რაღაც გვაქვს ჩვენ გვიჭირს მისი ფასის დანახვა , იმის გააზრება თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ის და რა შეიძლება მოხდეს თუ მას დავკარგავდთ. ფილმი გვიყვება უკვე დაკარგულ სამყაროს შესახებ , სადაც ბუნებრივი მარცვალიც კი აღარ დარჩა და ცოცხალი, ნამდვილი ნიადაგი სასწაულად ითვლება..

Advertisements

TEREDDÜT_უდანაშაულო დამნაშავე

295710

თურქული საზოგადოების ორი მხარე, თანამედროვე და ტრადიციული, ორი ერთმანეთისგან რადიკალურად განსხვავებული  ქალის  დრამა.  სადაც მიუხედავად სხვადასხვა ცხოვრებისეული ფონისა  მათი საჭიროება სიყვარულის და თვითდამკვიდრების მიმართ ერთნაირია .

 

ფილმი შექმნილია  შთამბეჭდავი ვიზუალის  ოსტატის მწერალ რეჟისორის იაშიმ უსტაოღლუ  მიერ.  ჩემი აზრით  ფილმი ერთგვარი   მიმართვაა იმ ქალი მაყურებლებისთვის, რომლებიც გარკვეულ საზღვრებს აწესებენ პირად ურთიერთობებში და ტრადიციულ ჩარჩოებში ჩასმული სხვების მიერ დაწერილი “კანონების” მიხედვით ცხოვრობენ და იტანენ ძალადობას და  დამცირებას .

clairobscur-poster

რეჟისორი  ფილმში ღიად  გამოხატავს ღრმა, ყველაზე ინტიმურ გრძნობებს.. თურქული ფილმისთვის არადამახსიათებელ ბევრ სცენას შეხვდებით თუმცა ფილმში ყველაფერი ძალიან  დახვეწილად და ესთეტიკური სილამაზით არის ნაჩვენები, რაც კიდევ ერთხელ ხაზს უსვამს ფილმის მაღალ ღირებულებას.

რეჟისორი ცდილობს თითეული დეტალის დახმარებით მთავარი სათქმელი მიიტანოს მაყურებელთან. ამ მიზნისთვის ის გარკვეულწილად უპირისპირდება კიდეც  ტრადიციულ საზოგადოებას , რომელისთვისაც ქალის სექსუალობის ასეთი აშკარა აფიშირება  მიუღებელია.  რეჟისორი ფილმის დახმარებით ცდილობს  ტაბუ დადებულ თემებს ფარდა ახადოს, საზოგადოება კი საჯაროდ აალაპარაკოს  ამ თემებზე,

 

tumblr_ouacfjsjfq1vsd9peo2_1280

სეჰნაზი  (Funda Eryigit) მიმზიდველი 30 წლის  ფსიქიატრია , რომელიც მუშაობს საავადმყოფოში და ცხოვრობს სანაპიროზე მეგობარ მამაკაცთან  ერთად. ( სავარაუდოდ, სტამბულში, სადაც მათ აქვთ უზარმაზარი სახლი ) ფილმში წყვილის ისტორია პატარ პატარა სცენებითა გადმოცემული, ყველაფერი თითქოს მათი ბედნიერების ილუზიას ქმნის, მაგრამ ყველა ილუზიას აქვს დასასრული და რეალობა სამწუხაროდ იმაზე მწარე აღმოჩნდება ვიდრე მოსალოდნელი იყო.

რეჟისორი მუდმივად ცდილობს აქტუალური თანამედროვე თემებს პირდაპრად თუ ირიბად ხაზი გაუსვას, დაგვაფიქროს,  ჩვენი ყურადღება მიიქციოს . მისი მტავარი ჩანაფიქრიც ხომ ფილმის მაყურებელში  ამ საკითხებისადმი მსჯელობის, კამათის,  განხილვის გამოწვევაა. ფსიქიატრი ქალის ყოველდღიურ სამუშაო რუტინაში გადმოცემული ისტორიები როგორიცაა  გოგონა, სქესის შეცვლის სურვილით,  ფსიქოლოგიურად არამდგრადი  სკოლის მოსწავლე, ცხოველების მოკვლის სურვილით  უბრალოდ ფილმის ხანგრძლივობის გაზრდის მცდელობა არ გეგონოთ ეს პრობლემებია, რომლებიც მოზარდების დიდ ნაწილს აწუხებს და სამწუხაროდ საზოგადოების გარკკვეული ნაწილი ცდილობს გაექცეს და გაჩუმდეს ამის პრობლემების მიმართ.

Tereddut-2

 

ფსიქიატრი ქალის მესამე პაციენტი, თინეიჯერი პატარძალი ელმასია (Ecem Uzun) რომელსაც ყველაზე მეტად აქვს შერყეული ფსიქიკა.  გადატანილი ტკივილის,  შეურაცხყოფის, დამცირების შემდეგ იგი ზღვარზე დგას. არჩევანის წინაშე როდესაც უნდა მიიღოს ის ქმედება რაც გადარჩენისთვის ჩაიდინა ან უბრალოდ დანებდეს და ბრძოლა შეწყვიტოს.

 

tumblr_opjuaxbsim1udsal2o6_1280
ელმასი ორი წლის განმავლობაში იყო სქესობრივი მონა და მსახური, ის იყო მსხვერპლი, რომლის მთავარი დანაშაულად შეიძლება ჩაითვალოს ის რომ  ქალად დაიბადა. პატარა ბავშვი,  რომელსაც სწავლის გაგრძელების ნება არ მისცეს პირიქით ასაკი შეუცვალეს და მისი ნების წინააღმდეგ ასაკიან ადამიანზე გაათხოვეს.

tumblr_opjuaxbsim1udsal2o8_1280

 

 

ფილმში მათი გადამკვეთი წერტილი საავადმყოფოა, სადაც ჩემი აზრით ფილმის ყველაზე ემოციური და ყველაზე ტრაგიკული ნაწილია ნაჩვენები.

-დედა..

-რატომ მომიშორე თავიდან ?

-რატომ გამგზავნე?

-როგორ შეგიძლია ღამით დაძინება?

-მითხარი, ილაპარაკე?

-რატომ არ პასუხობ საკუთარ შვილს?

-დედა, ჩემნაირად არ მოექცე  ჩემ დას კარგი ?

-მასზე  ზრუნავ?  გთხოვ კარგად მიხედე….

 

33_3

 

Clair Obscur   ეხმაურება თანამედროვე თავისუფალ თურქეთში ქალთა თავისუფლებასა და რელიგიურ ტენდენციებს. ფილმი  ორი ქალის ფსიქოლოგიური ცეკვაა, რომლებსაც პიროვნული ჩამოყალიბების, განვითარების, შეყვარების, სიყვარულის ობიექტად ყოფნის, საკუთარი ნებით შერჩეული ურთიერთობის შენარჩუნების ბუნებრივი უფლებები ჩამოერთვათ.